Mikropożyczki: historia, rozwój, perspektywy

Mikropożyczki

Mikropożyczki – to branża mikrofinansowania, która ma na myśli wydanie niewielkich pożyczek ludziom, jeśli oni z szeregu przyczyn nie mają możliwości otrzymać zwyczajny kredyt. Stopy oprocentowania na takie pożyczki zazwyczaj w kilka razy wyżej zwyczajnych.

Sama idea mikrokredytów została przesunięta pochodzącym z Bangladeszu, kraju, który znajduje się poniżej granicy ubóstwa, Muhammadem Yunusem. Yunus otrzymał wykształcenie ekonomiczne w Stanach Zjednoczonych Ameryki i w 1976 roku, stał się twórca Grameen Bank, tak zwanego „banku dla ubogich”, który został założony w celu zapewnienia najuboższym mieszkańcom Bangladeszu niezbędnych usług bankowych. Wśród takich usług były małe pożyczki nadawane przez bank niższym warstwom ludności, co pozwoliło im uzyskać wsparcie finansowe państwa, a nawet pewną niezależność, możliwość zajmować się drobnym biznesem, a tym samym uzyskać bardziej stabilny grunt pod nogami.

W 1983 roku Grameen Bank otrzymał status niezależnego banku. A w 2006 roku Muhammad Yunus za swoją według kredytowania biednych mieszkańców Bangladeszu otrzymał nagrodę Nobla. Od 1983 roku Grameen bank sfinansował ten system mikrokredytów ponad 5 milionów dolarów zainwestowanych w ilości 4 milionów kredytów.

Ta innowacja w zakresie finansów otrzymała swój rozwój na początku lat 1990-tych dzięki tezie o tym, że mikropożyczki – to możliwość dla bardzo biednej kategorii ludności otrzymać finansowe wsparcie państwa.

To, że ten rodzaj działalności otrzymał taką popularność, podkreśla ten fakt, że Generalna Asambleja Organizacji Narodów Jednoczonych (ONZ) ogłosiła 2005 rok Międzynarodowym rokiem mikrokredytowania.

Istnieje szereg ekspertów, badania których nie potwierdzają prawowitość tej teorii.

Muhammad Yunus był patriotą swojego kraju i rozpaczliwie walczył z głodem i ubóstwem, którymi był otoczony Bangladesz w latach 80-tych 20 wieku. On bardzo szybko zrozumiał, że dla ratunku oddzielnej rodziny biedaków jest ważny nawet znikomy pieniężny załącznik, czyli mikrokredyt. Pierwszymi ludźmi, co otrzymały taką minipożyczkę (po 27 dolarów każdej) od Yunusa, były dziesięć kobiet, które czyniły bambusowe wyroby. Głównymi odbiorcami mikrokredytów Grameena występowały rzeczywiście kobiety (więcej 90% mikrokredytów otrzymały właśnie populacja kobiet w Bangladeszu). Specjaliści i autorzy takich projektów uważali, że kobiety w większym stopniu potrzebują w uzyskaniu takich pożyczek, niż mężczyźni, tak jak kobiety, wychowując dzieci (często w pojedynkę), wykonują obowiązki materialnego zabezpieczenia rodziny.

Dlaczego finansowe instytucje często odmawiały w nadaniu kredytów drobnym przedsiębiorcom? Ryzyko powstania sytuacji niewypłacalności skredytowanego było bardzo duże.

Jak walczył z tym ryzykiem Yunus i jego bank? On stanął stwarzać nowy system tak zwanej kołowej poręki, czyli system wzajemnego poręczycielstwa i wsparcia: tworzyły się niewielkie grupy pożyczkobiorców, które podtrzymywały i zlecały się jeden za jeden. W ten sposób bank zdobywał więcej gwarancji w powrocie kredytu. Dalej, w procesie rozwoju Grameenski bank wprowadził i inne wariatywne pomysły tworzenia kredytowych schematów.

Mikropożyczki były tylko jedną z funkcji w pracy banku Yunusa wraz z nadaniem kredytów na nieruchomość, gospodarczych i rolniczych kredytów, również Grameen bank spełniał takie transakcje finansowe, jak odkrycie rachunku i venture capital.

Model oferowany przez Yunusa i z powodzeniem wdrożony przez jego bank w jego ojczystym kraju, zdobył zaufanie ekspertów światowego rynku finansowego, w tym i bardzo rozwiniętych, takich jak Stany Zjednoczone.

Istnieją teorie i myśli, które dementują aktualność i celowość systemu mikrofinansowania, argumentując to niekorzystnymi warunkami (takimi jak podniosła w porównaniu do zwyczajnej pożyczki stopa oprocentowania).

Krytyka polega również na wątpliwości czystości źródeł nadania finansowej podstawy dla wydania podobnych niewielkich pożyczek dla ludności. Przeciwnicy tego systemu obawiają się finansowego ucisku takich ważnych dziedzin życia społecznego, jak oświatowe programy i reformy, medyczne, humanitarne, ochrony przyrody programy.

Mikropożyczki ma następne wady:

  • wysoka stopa oprocentowania;
  • mikrokredyt – to możliwość, lecz nie panaceum. Nie istnieje gwarancji, że skredytowany wykorzystują mikropożyczkę efektywnie, trzeba duże wysiłki pożyczkobiorcy dla osiągnięcia sukcesu dzięki mikrokredytowaniu;
  • pożyczkobiorcy, którzy nie dokładają wysiłków dostatecznych dla osiągnięcia sukcesu swojego biznesu, mogą nadużywać systemem mikrokredytowania.

Mikropożyczki w różnych krajach:

Jednym z największych zwolenników Grameena stała Agencja mikrofinansowania Aga Khana (ang. The Aga Khan Agency for Microfinance, AKAM). Organizacja spełnia finansowanie programów dla ludności, takich jak mikrokredyty na mieszkanie,  mikroubezpieczenie, oszczędnościowe wkłady, a także odkrycie oświatowego rachunku i medycznej obsługi. Charakterystyczną cechą Agencji były lojalne warunki wydania mikrokredytów dla mikroprzedsiębiorców, cel których – wznowienie dóbr kulturowych. W ten sposób królewicz Aga Khan spełniał znaczący wkład w rozwój kraju.

Królewicz Aga Khan staje na czele mnóstwa dobroczynnych organizacji w różnych krajach, jest mecenasem wielu projektów w zakresie kultury, edukacji i życia społecznego. Organizacja Aga Khan Development Network, stworzona nim i na czele której stanął,  nadzoruje organizacje prowadzące obsługę ludności w tych sprawach.

Również idee mikrofinansowania otrzymały swój szeroki rozwój w Indiach. Tu jest stworzony największy na świecie program mikrofinansowania. W Indiach system mikrokredytów również opiera się na tworzeniu grup wzajemnej pomocy, składających się głównie z kobiet z niższych kast (nie więcej niż 20 osób). Takim grupom wzajemnego poręczycielstwa wydają niewielkie kredyty banki, których w Indiu istnieje blisko 500, i które znajdują się pod zastępstwem Narodowego banku rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich w Indiach. Mechanizm pieniężnego obiegu w takich mikrogrupach jest dosyć prosty: każdy członek grupy pomocy wzajemnej comiesięcznie spełnia niewielki wkład (kilku rupii) do ogólnego funduszu, wskutek czego dowolny uczestnik grupy może otrzymać pożyczkę z takiej kasy pomocy wzajemnej. Po opanowaniu tego programu, grupa wzajemnej pomocy otrzymuje możliwość udzielenia kredytu od banku w wysokości cztery razy większej niż fundusz wzajemnej pomocy grupy i zainwestować uzyskane za pomocą pożyczek środki na swoją działalność (najczęściej z działalności rolniczej). Stopa oprocentowania dla grup pomocy wzajemnej zazwyczaj składa 11-12% rocznych. W dzisiejszych czasach w Indiach takie kredyty otrzymuje 1,4 mln grup wzajemnej pomocy, liczące w sumie 20 milionów kobiet. Również podobne programy otrzymały swój rozwój w Afryce i Południowo-wschodniej Azji (finansują je duże organizacje, takie jak „Catholic Relief Services”, „CARE”, „APMAS” i „Oxfam”).

Zalety, wady i perspektywy mikrofinansowania

Według danych Światowego banku, mikrokredytowanie występuje sposobem wsparcia biednych warstw ludności, a także jednym z napędowych mechanizmów rozwoju nie tylko państw trzeciego świata, ale i rozwijających się krajów. I co odbył się w listopadzie 2002 roku w Nowym Jorku, USA, „Szczyt po mikrokredytowaniu”, na którym byli obecne przedstawiciele więcej 100 krajów (blisko dwóch tysięcy delegatów) potwierdzają doniosłość i aktualność tego kierunku ekonomicznego zakresu. Na ten czas mikropożyczki były rozpowszechnione po całym świecie w przedstawicielstwie w przybliżeniu 7 tysięcy mikrofinansowych organizacji i spełniały wsparcie już 16 milionów osób. Na „Szczycie” były udźwiękowione perspektywy rozwoju systemu mikrokredytowania: zwiększyć ilość krajów, korzystających ten system, do 100 milionów rodzin po całym świecie przed 2005 rok. Istnieje duża ilość mecenasów świata, wspierających rozwój tego kierunku. Wśród zwolenników i aktywnych uczestników systemu wsparcia mikrofinansowania jest Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).

Terminologia systemu mikrofinansowania

  • „Mikrofinansowa organizacja” – osoba prawna, która powinna być wniesiona do państwowego rejestru. Ta osoba może być zarejestrowana w formie funduszu niezależnej niekomercjalnej instytucji albo partnerskiej niekomercjalnej organizacji (z wyjątkiem budżetowych), gospodarczej spółki, które spełniają działalność według mikrokredytowania.
  • „Mikropożyczka” – kredyt na małą kwotę ponad milion złotych, który jest wydawany przez kredytodawcę kredytobiorcy, przewiduje zawarcie transakcji kredytowych, w którym są oznaczone warunki kredytowania.

Osoba prawna, wniesiona do rejestru jak fundusz otrzymuje status mikrofinansowej organizacji z dnia wnoszenia wiadomości o nią do państwowego rejestru mikrofinansowych organizacji i kiedy będzie wykluczono z tego rejestru, – traci swój status.

Istnieją trzy podstawowe sfery podziału rynkumikrofinansowania

  1. Kredyty małemu biznesowi. Ten sektor rozprzestrzenia się na kompanie z wysokim poziomem dochodu. Stopa oprocentowania po tego rodzaju mikropożyczkom średnio może znaczyć się w zasięgach od 5% do 20% rocznych.
  2. Spożywcze pożyczki. Mają swoimi klientami kompanii z wysokim i średnim poziomem dochodów. Termin wydania takiego kredytu – od półroku do 1 roku. Stopa oprocentowania po tym rodzaju mikropożyczki składa od 30% do 100% rocznych.
  3. Szybkie mikropożyczki (tak zwane „pożyczki do pensji”, co przypuszcza niewielkie kwoty): z reguły, skierowane na drobnych pożyczkobiorców, którzy współdziała bezpośrednio z kredytorem w otrzymaniu mikropożyczki w krótkim terminie (koło kalendarzowego miesiąca). Efektywna stawka po tych rodzajach kredytów ma bardziej szeroki diapazon: od 100 do 450 % i więcej rocznych. Taki wysoki poziom efektywnej stopy oprocentowania jest uwarunkowany podniosłymi kosztami na obsługę małych sum i niewielkiego dochodu z każdej takiej ugody, a także wysokim ryzykiem nie powrotu, uwarunkowaną nieobecnością zabezpieczenia po pożyczkach. Termin wydania takiej pożyczki – od 1 dnia do kilka tygodniów.

Dodaj komentarz